Reklam
Reklam
$ DOLAR → Alış: 5,37 / Satış: 5,39
€ EURO → Alış: 6,07 / Satış: 6,10

YUSUFELİ BARAJI VE CERATTEPE BOP DENEN PLANIN NERESİNDE? (2. Bölüm)

YUSUFELİ BARAJI VE CERATTEPE BOP DENEN PLANIN NERESİNDE? (2. Bölüm)
  • 28.11.2018
  • YUSUFELİ BARAJI VE CERATTEPE BOP DENEN PLANIN NERESİNDE? (2. Bölüm) için yorumlar kapalı
  • 78 kez okundu
Reklam

46521185_2305800359429964_5667470979299803136_n

Mazlum Çoruh’un 12 bölüm olarak yayınlamaya hazırladığı yazısının 2. Bölümünü bugün paylaşıyoruz. Çoruh’un en can alıcı sorusu ölü hacimlerin 10 kat fazla olması. Barajlarda bu kadar fazla su bekletme haznesinin yapılmasına anlam veremiyor ve  bunun üzerinden eleştirisini yapıyor. Aktif hacim çok az. Nehirler yılın 2-3 ayı su taşıyabilmekte. Bunun dışında cansuyuna dönüşüyor. O zaman neden bu kadar büyük, çok yüksek maliyetli barajlar yapılıyor? Cevap bu yazı dizi içinde..

Ülkemize karşı en büyük melanetin su ve akarsularımız üzerinden yapıldığını biliyor muydunuz? Akarsu planlamalarında işlenen sefaletlerini ve sonuçlarını öğrenmek ister misiniz?  Barajlarımız… Sulama adı altında çoraklaştırılan topraklarımız… Ekonomik sefaletin kölesi mühendislik; Su ve sularımız üzerinden kurulan stratejik tuzak: BOP… Yusufeli Barajı ve Cerattepe BOP’un neresinde?

  ‘Bir biriyle ne alakası var’ demeyiniz. Hepsi birden bu yazı dizisinde…

 2-İşlenen, işlettirilen en büyük sefaletin akarsu yönetiminde mühendis aklının ve vicdanının dışlanması olduğunu biliyor muydunuz?

Barajlar, akarsu akışındaki düzensizliği azaltmaya veya yok etmeye yararlar. Akarsular, düzensiz akarlar. Bu düzensizlik, etrafa zarar vermelerine ve onlardan yararlanmanın maliyetinin artmasına sebep olur. Bu sebeple ‘aşırı gelen’ suların bekletilmesi gerekir. Bu suların bekletilmesini sağlayan yapılardan biri de barajlardır. Barajlar, başka akış düzeltici önlemler yeterli ve veya ekonomik olmuyorsa, ekonomik olması koşuluyla, su düzenleme yapısı olarak yapılabilirler.

Barajları tanıyalım.

 Biz mühendisler, “Baraj yapmayı aklımıza getirmeden kırk kere düşünmekle tembihli kimseleriz. Çünkü bu yapıları ancak başka önlemler ve girişimler, ekonomik olmuyorsa düşüne biliriz. Doğru yerde, yeterli ölçüde ve de ekonomik oluyorsa elbette baraj yapılabilir.”

Halkın düşünmesini ve gerçeği öğrenmesini önlemek için barajlar hakkında birçok yalan ve yanlış bilgiler piyasaya sürülmektedir. Bir kaçını sıralayayım:

  1. Her baraj, fayda getirmez; aksine büyük zararlar doğurur.
  2. Barajın faydası büyüklüğüyle değil ekonomik olup olmadığıyla belirlenir. Baraj büyüdükçe zarar, geometrik olarak artar.
  3. Barajlar, enerji üretimini artırmaz aksine azaltırlar. Suyumuzu azaltırlar.

Barajların büyüklüğünden fayda umanlar, ahmaklardır. Barajlar, büyüklüğü ile değil yarattığı fayda ile değerlendirilmelidirler.

Sıraladıklarımı bilmezseniz yazacaklarımın sebeplerini kavramanız zorlaşır, gecikir.

Öncelikli akış düzenleyici önlemler ve girişimler hangileridir?

‘Hastalıktan korunmanın en ucuz ve kolay yolu, koruyucu sağlık önlemleridir. Hastalık ortaya çıktığı yerlerde önlenmelidir.’ İlkesi burada da geçerlidir. Bunun gibi, akış düzenlemenin en ucuz ve kolay yolu, akış düzenini bozan etkenlerin ortadan kaldırılması veya etkisinin azaltılmasıdır. Bu önlemlerin, rahatsızlık veren suların ortaya çıktığı ve düzensizlik sebeplerinin olduğu yerlerde alınması aklın emridir.

İlk önlem, bitkilendirmedir.

Akarsuların düzensizliğinin birçok sebebi vardır. Bu sebeplerden önemlilerinden biri, akış yüzeylerinin çıplaklığıdır. Çıplaklığı gidermek veya azaltmak, barajlardan önce alınması gereken önlemler ve uygulamaların öncelikli olanıdır. Mühendis, bilir ki: düzensizliği gidermek için yüzey bitkilendirmeye yapılacak olan harcama, baraja harcanacakların onda birinden azdır.

Yüzeylerin bitkilendirilmesi, çok verimli bir müdahaledir. Yüzeydeki toprağın organik madde yönünden zenginleşmesinin önünü açar. Organik madde, bitkilerin gıdası olduğu gibi toprağın su tutma kapasitesini artırır; ayrıca, organik madde erozyon önleyicidir. Organik maddenin temel kaynağı ise bitki artıklarıdır. Bu sebeple bitkilendirme en önde gelen önlemdir. Bitkilendirme, önce otlandırma, çalılandırma ve ağaçlandırma sırasıyla olmalıdır.

İkinci önlem, akışa geçen suların su toplama çizgisine

ulaşmasını önlemektir, uzaklaştırmaktır, geciktirmektir.

      Bu önlem, yüzeyden akan suların su toplama çizgisine ulaşmasını önlemek ve yavaşlatmaktır. Bunun için yapılacak iş, gelen suların su ayırma çizgisine yönlendirilmesidir. Böylelikle akarsuyun rejimi düzelir. Bitkilendirmenin etkisini artırır.

Toplanma çizgisinden uzaklaştırmak su ayırım çizgisine doğru yönlendirirken açılacak kanalcıklar aynı zamanda zemine sızdırma işlemini yaparlar. Böylelikle su, toplanma çizgisine değil ayırma çizgisine gider. Akışa geçen su, büyük ölçüde zemine sızar. Sızmayan kısmı ise su ayırım çizgisine doğru aktığı için toplama çizgisine geç ulaşır; miktarı da azalır. Bu girişimlerin yerleri ve derinlikleri, yüzeylere göre, kar eriyişine ve yağış şiddetlerine göre daha çok deneyerek belirlenir.

Üçüncü sıradaki önlem: Aşırı gelen suların zemine yüklenmesidir.

     Su toplama çizgisinde akan suyun belli bir kısmını, örneğin ortalama debinin 3 mislinden fazla gelecek kısmının su toplama çizgisinden uzaklaştırılmasıdır. Yukarıda yazdığımdan önlemden tek farkı, her hangi sebeple toplanmış suyun zarar veren kısmının ehilleştirilmesi,  faydalı hale getirilmesidir. Akışın denetim altına alınması için etkili ve bereketli bir yöntemdir.

Her iki önlem 1800 ve daha yukarı rakımlarda, örneğin 2300-2500 rakımlarında yapılması çok faydalı sonuçlar doğurur. Bu rakımlar, çoğu yerde çayırlık alanlardır. Bitişiğinde ve daha aşağıda ormanlık, çalılık alanlar vardır. Böylelikle fazla suyun zemine yükleme işi çok daha etkili hale gelir. Sızma artar; bitkisel ve yer altı suları zenginliği artar.

Önemli bilgi: Toprak metreküpünde 300 litre, kalker 500 litre su tutar.

Zemin içinde suyun hareketi yüzeydeki hareketinden çok daha yavaştır. Bu sebeple hızlı akışın sebep olduğu aşırılıklardan kurtulmuş olunur. Doğa ve yer altı suları da zenginleşmiş olur. Erozyon engellenmesi için çok etkileyicidir. Daha önemlisi doğal hayatın zenginleşmesidir.

Bir başka önlem, 1800-2500 ve daha yukarı rakımlarda var olan tektonik çukurların, yaşayan ve kuru göl çukurlarının geliştirilmesidir.

Bir mühendis, akarsu üzerinde planlama yapmayı düşünüyorsa onun rejimini belirleyen etkenleri iyi okuması gerekir. Akarsuların aşırı akışlarını düzeltmenin bir başka kolay yolu, 1800 ve daha yukarı rakımlardaki tektonik çukurların kullanılmasıdır.  Kaldı ki: 1800 ve daha yukarı rakımlar, bölgeden bölgeye değişmekle beraber aşırılığı oluşturan suların ortaya çıktıkları rakımlardır. Bu rakımlarda su bekletme açısından neredeyse sınırsız imkânların vardır.  Yaşayan ve kuru göl çukurları ve derin vadileri su bekletme yapısı olarak kullanmamak, büyük mühendislik sefaletidir. Çünkü bu çukurlarda su bekletmek hem çok kolay ve ucuz; ayrıca mühendisliğin emridir.

Sonuçta, baraj yapmak zorunlu ve ekonomik oluyorsa yapılacak rakımlar buralardır. Çünkü aşkın ve taşkınlık yapan sular bu rakımlarda ortaya çıkmaktadır.  Ekonomik koşulların ve yatırımların etkinliği için en uygun yerlerdir. Sosyal Hukuk Devleti olmanın en etkin yoludur.

      Sonuç:

DSİ’yi yönetenler ve DSİ’de su yönetiminde çalışanlar, aklın, bilimin ve tekniğin gereği bu su yönetim imkânları hiç akıllarına getirmemişlerdir veya bilinçli olarak dışlamışlardır.

Bu durum tam bir mühendislik sefaletidir.  Akıl alacak gibi değildir.

Bu sefaleti toplumun aklına taşıyan biri şimdiye dek ortaya çıktı mı?

Yurttaş Mazlum Çoruh- İnş. Müh. Naci özen.

HABER: SAMİ ÖZÇELİK

 

Reklam
BİR KOCA YÜREK DAHA!
Koca yürekli adamdı. Ağabeydi, yoldaştı, dosttu… Yüreği güzel bir sanatçıydı. Ortaokul, lise çağlarımda saygı ile izlediğim kişilikti. Onun gibi sağlam...
CHP NİĞDE MİLLETVEKİLİ GÜRER: “TAŞERONUN HAKKINI YERKEN, SOKAKTA RAHAT GEZENE YUH OLSUN”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM kürsüsünde, işçi yeleği ve baretle işçilerin hakkını savundu. Kamu kurumlarında hakları gasp edilen taşeron işçiler...
SİNYALİZASYON SİSTEMİ DEMİR YOLU SİSTEMİ İÇİN OLMAZSA OLMAZ DEĞİLMİŞ..!
Ulaştırma Bakanı Cahit Turhan “Sinyalizasyon sistemi demiryolu sistemi için olmazsa olmaz değil. Bu sistemin olmamasından dolayı demiryollarında işletme yapılamaz diye bir...
AKP DOĞA KATLİAMINA DOYMUYOR. BU KEZ BEYKOZ ORMANLARINDA  5 BİN AĞACI KESİP 553 VİLLA YAPACAKLAR
CHP İstanb ul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu,  Beykoz’daki ormanlık alan için onaylanan imar planlarına sert tepki göstererek bu katliamı durduracağız...
İZMİR GEDİZ DELTASINDA’Kİ KUŞ CENNETİ TEHDİT ALTINDA
İzmir Barosu, İnsan Hakları Haftası etkinlikleri kapsamında “Körfez Geçiş Projesi’ne karşı Gediz Deltası’nda bulunan Kuş Cenneti’nde bir basın açıklaması gerçekleştirdi....
GAZETECİ CEYDA KARAN, “BEN ARTIK TRENE BİNMEM”
Halk Tv’de  Çağlar Cilara’nın programına katılan Gazeteci Ceyda Karan “ben artık trene binmem çünkü her an bir kaza olabilir. Hiçbir...
HDP ADANA İL YÖNETİCİ ÇIPLAK ARAMAYI KABUL ETMEYİNCE DARP EDİLDİ
Adana İl Yöneticisi Mehmet Kıran’ın darp edildiğini söyleyen babası Şükrü Kıran, olaya ilişkin suç duyurusunda bulunduklarını ifade etti Halkların Demokratik...
BİNALİ YILDIRIM EKONOMİDEKİ KÖTÜ GİDİŞATIN NEDENİNİ YILLAR SONRA BULDU VE GEZİYİ GÖSTERDİ
Binali Yıldırım ekonomideki kötü gidişin nedenini yıllar sonra Gezi Direnişi’ne bağladı. Oysa AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı aylar önce ekonomideki kötü...
TREN KAZASININ SUÇLULARI BULUNDU. KAZANIN SUÇLULARI 3 DDY ÇALIŞANIYMIŞ…
Ankara-Konya seferini yapan Yüksek Hızlı Tren’in Ankara yakınlarında yaptığı kazanın suçluları olarak üç DDY çalışanı gözaltına alındı. Bu durumda suçsuzlar...
“ŞAVŞAT GÜZELLEMESİ”
https://www.youtube.com/watch?v=D0oCnpoITfk
“ŞAVŞAT GÜZELLEMESİ” ÖKSÜZ KALDI
Şavşat muhteşem bir insanını daha elim bir trafik kazasında kaybetti. Aynı zamanda fotoğraf sanatçısı da olan Taner Kara (60) ve...
KAZA DEĞİL CİNAYET. ANKARA’DA YÜKSEK HIZLI TREN RAYDAN ÇIKTI 9 VATANDAŞIMIZ HAYATINI KAYBETTİ
Ankara Konya seferini yapan Yüksek Hızlı Tren, Yenimahalle ilçesine bağlı Marşandiz İstasyonu’nda yol kontrolü yapan kılavuz tren ile çarpıştı. Kazada,...
İ.MELİH GÖKÇEK’TEN ÖĞRENCİYE İĞRENÇ YANIT: YAPIYORSAN SONUÇLARINA KATLANIRSIN
Ankara’nın görevinden azledilen eski Belediye Başkanı İ.Melih Gökçek, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde konuşmacı olarak katıldığı panelde bir...
SARI YELEKLİ GEZİCİLER!
Rasim Yılmaz 11 Aralık 2018 Fransa genelinde “Sarı Yelekliler” adı altında örgütlenen vatandaşların, hükümetin akaryakıta ek vergi koymasına karşı 17...
BIKMIYORLAR ve DOYMUYORLAR. BAKANLIK KISACIK ALTIN MADENİ İÇİN YENİDEN DÜĞMEYE BASTI
2017 yılında ÇED süreci durdurulan Kazdağları’ndaki ‘Kısacık Altın Madeni’ için Bakanlık, yeniden süreç başlattı Büyük bir doğa tahribatı yaratacak olan...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ